Piktogram Nedir?
Piktogram, bir nesneyi, kavramı ya da eylemi doğrudan görsel biçimde temsil eden basitleştirilmiş simgedir. Yunanca "pictus" yani resmedilmiş ve "gramma" yani yazı sözcüklerinin birleşiminden oluşan piktogram, dil engeli tanımayan evrensel bir iletişim dili olma özelliğiyle öne çıkmaktadır. Sanat tarihi açısından piktogram insanlığın ilk grafik anlatım biçimlerinden birini temsil etmekte olup mağara resimlerinden modern sembol tasarımına uzanan köklü bir geleneğin ürünüdür. Anadolu medeniyetleri müzesinde bu örnekle hazırlandığı düşünülen sanatsal çalışmalar mevcuttur.
Piktogramın Tarihsel Gelişimi
Piktogramın tarihi insanlığın mağara duvarlarına ilk kez resim çizdiği döneme kadar uzanmaktadır. Altamira ve Lascaux mağaralarındaki hayvan tasvirleri en erken piktogram örnekleri arasında sayılmaktadır. Sümer uygarlığının çivi yazısı da piktogramlardan evrilmiş bir yazı sistemidir. Mısır hiyeroglifleri ise piktogramın en sofistike geleneksel biçimlerinden biridir. Sanayi Devrimi'nin ardından kentleşme ve uluslararası ticaretin gelişmesiyle birlikte evrensel sembol ihtiyacı artmış ve modern piktogram tasarımı bu ihtiyacın ürünü olarak ortaya çıkmıştır.
Piktogram ve Heykel Sanatı İlişkisi
Piktogram kavramı heykel sanatıyla dolaylı ama anlamlı bir ilişki içindedir. Kabartma heykel yani rölyef sanatı özünde piktografik bir anlatım biçimidir; figürler ve sahneler soyut semboller yerine görsel imgeler aracılığıyla anlam taşımaktadır. Antik Mısır tapınak duvarlarındaki hiyeroglifli kabartmalar piktogram ve rölyef heykel geleneğinin iç içe geçtiği en çarpıcı örneklerdir. Piktografik semboller heykeltıraşlar tarafından eserlerin tabanına, yan yüzeylerine ve kabartma panellerine anlam katmak amacıyla da kullanılmaktadır.
Modern Tasarımda Piktogram
Günümüzde piktogramlar hayatın her alanına sızmış durumdadır. Trafik işaretleri, havalimanı yönlendirme sistemleri, ilaç ambalajları ve dijital arayüzlerdeki ikonlar gündelik hayatta sürekli karşılaştığımız piktogramlardır. 1964 Tokyo Olimpiyat Oyunları için tasarlanan spor piktogramları modern piktogram tasarımının dönüm noktalarından biri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada Masaru Katzumie ve Yoshiro Yamashita tarafından geliştirilen semboller evrensel okunabilirlik standardını yeniden tanımlamıştır. İstanbul'daki Arkeoloji Müzeleri içerisinde bazı örneklerinin olduğu bilinir.
Piktogramın Sanatsal Değeri
Piktogramlar yalnızca işlevsel birer işaret değil aynı zamanda güçlü birer görsel sanat ürünüdür. İyi tasarlanmış bir piktogram minimalist biçimiyle karmaşık bir anlamı en az unsurla aktarabilmenin üstün bir örneğini sunar. Sanatçılar ve heykeltıraşlar piktografik formu bilinçli olarak benimseyerek eserlerine arketipik ve zamansız bir nitelik kazandırmaktadır. Soyut heykel alanında piktografik köklere gönderme yapan eserler hem görsel ekonomi hem de anlam yoğunluğu açısından dikkat çekmektedir.
Yukarıdaki görsel yani heykel.org logosu tam bir Piktogram örneğidir.
Eklenme Tarihi:
