Myron Kimdir? Antik Yunan Heykeltıraşı ve Diskobolos Eseri
Myron, Antik Yunan sanatının Erken Klasik Dönemi içinde, yaklaşık olarak MÖ 480 ile MÖ 440 yılları arasında etkin olmuş ünlü bir Antik Yunan heykeltıraşıdır. Attika ile Boiotia bölgesinin sınırında yer alan Eleutherai kentinde doğduğu kabul edilir. Doğum ve ölüm tarihi kesin olarak bilinmese de eserlerinin tarihlenmesi sayesinde MÖ 5. yüzyılın ortalarında en parlak dönemini yaşadığı anlaşılmaktadır. Bugün en çok Diskobolos (Disk Atan Adam) heykeliyle tanınır. Bu eser, Antik Yunan heykel sanatının en çok bilinen ve en çok kopyalanan örneklerinden biridir.
Myronun Hayatı ve Sanat Eğitimi
Myronun hayatına dair bilgilerin büyük bölümü kendi çağından değil, sonraki yüzyıllarda yaşamış yazarlardan gelir. Romalı yazar Yaşlı Plinius, Myronu Argoslu usta heykeltıraş Ageladasın öğrencisi olarak anar. Seyyah yazar Pausanias ise Myronun Eleutherai doğumlu olduğunu belirtir. Myronun Atina ile güçlü bir bağı olduğu düşünülür. Atina Akropolisinde sergilenen birkaç eseri onun adıyla anılır. Aynı dönemde Atina, Perikles önderliğinde sanatın ve mimarinin merkezi haline gelmişti. Myron da bu canlı ortamın önde gelen isimlerinden biri olarak kabul edilir.
Myronun Sanat Anlayışı ve Üslubu
Myron, Sert Üslup olarak adlandırılan erken dönemden, daha yumuşak ve doğal Klasik Dönem anlayışına geçişin önemli temsilcilerindendir. Onu diğer sanatçılardan ayıran en önemli özellik, hareket halindeki bedeni ustalıkla yakalamasıdır. Önceki dönemlerde heykeller çoğunlukla dik ve durağan biçimde yapılırdı. Myron ise figürleri bir eylemin tam ortasında, gerilim anında gösterdi. Bedenin ritmi, oranı ve dengesi onun çalışmalarında merkezi bir yer tutar. Yaşlı Plinius, Myronun gerçeğe yakın beden yapısında çok başarılı olduğunu, buna karşılık yüz ifadesine ve saç işçiliğine daha az özen gösterdiğini yazar. Bu eleştiri, onun sanatındaki erken dönem özelliklerini de ortaya koyar.
Myronun Kullandığı Malzeme ve Teknik
Myron, eserlerini ağırlıklı olarak bronzdan yapmıştır. Bronz, mermere göre daha ince uzuvlara ve havada duran, gerilimli pozlara izin verdiği için hareketli figürler için çok uygundur. Antik dönemde bronz heykeller, kayıp mum yöntemi ile dökülürdü. Bu yöntemde önce balmumundan bir model hazırlanır, ardından kalıba alınıp mum eritilir ve yerine erimiş bronz dökülürdü. Bronz eserlerin büyük kısmı sonraki yüzyıllarda eritilerek silah, para ve başka eşyalar yapımında kullanıldı. Bu nedenle Myronun orijinal eserlerinin hiçbiri günümüze ulaşmamıştır.
Diskobolos: Myronun En Ünlü Eseri
Diskobolos, yaklaşık MÖ 460 ile MÖ 450 yılları arasında yapıldığı düşünülen bronz bir heykeldir. Eser, diski fırlatmak üzere bedenini geriye doğru kıvıran bir atleti gösterir. Sporcu, tam atış öncesindeki kısa ve gergin anı yaşar. Bir kolu geriye doğru uzanmış, diğer kolu ise dizine yönelmiştir. Vücut hatları bir yay gibi gerilir. Heykel gerçekte çok hareketli olmasına rağmen yüzü sakin ve dengelidir. Bu zıtlık, esere ayrı bir güç katar.
Diskobolosun orijinali kaybolmuştur. Bugün bildiğimiz biçim, Roma döneminde yapılan mermer kopyalara dayanır. En bilinen kopyalar şunlardır:
Lancellotti Diskobolosu: 1781 yılında Roma yakınlarında bulunmuştur ve Roma Ulusal Müzesinde sergilenir. Bu kopya, orijinal duruşa en yakın örneklerden biri sayılır.
Townley Diskobolosu: 1791 yılında Hadrianus Villası çevresinde bulunmuştur ve Londra British Museumda yer alır. Başının duruşu bakımından farklılık gösterdiği için araştırmacılar tarafından uzun süre incelenmiştir.
Diskobolos, sonraki yüzyıllarda Olimpiyat Oyunlarının ve spor kültürünün simgelerinden biri haline geldi. Poster, madeni para, pul ve birçok sanat eserinde kullanılmıştır.
Athena ve Marsyas Grubu
Myronun bir diğer önemli eseri, Athena ve Marsyas heykel grubudur. Efsaneye göre Athena, çaldığı aulos adlı çalgıyı, çalarken yüzünün biçimi bozulduğu için yere atmıştır. Çalgıyı bulan satir Marsyas ise ona yaklaşmak ister, ancak tanrıça onu geri çevirir. Myron, Marsyasın şaşkınlık ve hevesle ileri atılan, Athenanın ise onu durduran anını bir arada göstermiştir. Bu eser, sanatçının iki figür arasındaki gerilimi ve hareketi yakalama becerisinin önemli bir örneğidir. Grup, Atina Akropolisinde sergilenmiş, günümüze ise Roma dönemi kopyalarıyla ulaşmıştır. Athena kopyası Frankfurt Liebieghaus Müzesinde, Marsyas kopyası ise Vatikan Müzelerinde bulunur.
Myronun Diğer Eserleri
Antik yazarlar, Myronun birçok eserini kaydetmiştir. Bunların önemli olanları şunlardır:
Düve Heykeli: Antik dünyada çok ünlü olan bu bronz inek heykeli, o kadar gerçekçi bulunmuştur ki hakkında çok sayıda şiir yazılmıştır. Antik Yunan şiir derlemesinde bu esere ait onlarca dörtlük yer alır.
Ladas Heykeli: Olimpiyat Oyunlarında koşu yarışı kazanan Ladas adlı atletin heykelidir. Kaynaklar, koşucunun yarışın sonunda nefes nefese kaldığı bir anı canlandırdığını anlatır.
Samos Heraion Heykelleri: Zeus, Athena ve Herakles heykellerinden oluşan bu üçlü, Samos adasındaki Hera Tapınağında sergilenmiştir. Sonradan Roma yönetimi tarafından Roma kentine götürülmüştür.
Perseus ve Erekhteus: Pausanias, bu eserleri Atina Akropolisinde gördüğünü yazar.
Myronun ayrıca bir köpek heykeli ile, kahramanlar ve boksör gibi birçok farklı konuyu işlediği bilinir. Bu çeşitlilik, sanatçının hem tanrıları hem atletleri hem de hayvanları aynı gerçekçilikle işleyebildiğini gösterir.
Myronun Antik Yazarlar Tarafından Değerlendirilmesi
Myron, antik dönemde çok saygı gören bir sanatçıydı. Yaşlı Plinius, Pausanias, Lukianos ve Quintilianus gibi yazarlar eserlerinden övgüyle söz etmiştir. Özellikle Diskobolosun karmaşık ve zorlu duruşu, Roma dönemi yazarlarının dikkatini çekmiş ve sanatçının ustalığının kanıtı olarak gösterilmiştir. Bu yazılar, günümüzde Myronun eserlerini tanımamızı sağlayan en önemli kaynaklardır.
Myronun Sanat Tarihindeki Yeri ve Etkisi
Myron, Antik Yunan heykel sanatında hareket ve ritim kavramlarını öne çıkaran öncü isimlerden biridir. Ondan sonra gelen Polykleitos ve Phidias gibi büyük ustalar, beden oranları ve ideal güzellik konusunda yeni yollar açmıştır. Myronun çalışmaları, heykelde durağanlıktan hareketli anlatıma geçişin önemli bir basamağıdır. Rönesans döneminde antik heykellere olan ilgi artınca Diskobolos da yeniden keşfedilmiş, sanatçılar ve sanat eğitimcileri için ilham kaynağı olmuştur. Bugün müzeler, ders kitapları ve spor tarihi anlatımlarında hâlâ en çok anılan antik heykellerden biridir.
Sıkça Merak Edilen Bilgiler
Myron MÖ 5. yüzyılda yaşamış, Eleutherai kökenli bir Antik Yunan heykeltıraşıdır. En ünlü eseri Diskobolos heykelidir. Orijinal bronz eserleri günümüze ulaşmamıştır, ancak Roma dönemi mermer kopyaları sayesinde sanatı bilinmektedir. Athena ve Marsyas grubu, Düve heykeli ve Ladas heykeli de en çok bilinen diğer eserleri arasındadır. Hareketi dondurma becerisi, onu Antik Yunan sanat tarihinin en önemli isimlerinden biri yapar.
Eklenme Tarihi:
Puanla:
5
1 Oy
