Evita Peron Heykeli - Arjantin - Buenos Aires
Buenos Aires'in Palermo semtinde, Ulusal Kütüphane'nin hemen yanında bronz bir figür ayakta durur. Güçlü adımlarla ilerleyen, yalın ayak, halkına doğru yürüyen bu kadın; Arjantin tarihinin en tartışmalı ve en sevilen ismidir: María Eva Duarte de Perón. Halk onu sadece "Evita" olarak çağırır. Kısa ama derin bir hayat yaşadı. 33 yılda milyonların kalbine girdi ve ölümünden onlarca yıl sonra bile tartışılmaya, sevilmeye, nefret edilmeye devam etti. Buenos Aires'teki heykeli ise bu kadının hem fiziksel hem de ruhsal izini taşıyan en önemli anıttır.
Heykelin Konumu ve Genel Özellikleri
Anıt, Avenida del Libertador ile Agüero ve Austria Caddeleri arasındaki Plaza Evita'da yer alır. Palermo semtinde, Biblioteca Nacional yani Ulusal Kütüphane arazisi içindedir. Bu konum tesadüf değildir; tam da burada Juan ve Eva Perón'un cumhurbaşkanlığı konutu olan Palacio Unzué, 1946'dan 1955'e kadar ayaktaydı. Eva o sarayda yaşadı, hastalandı ve hayatını kaybetti. 1955 askeri darbesinden sonra saray yıkıldı, arsa boş bırakıldı. Yıllar geçti, yeni yapılar geldi; ama aynı toprağa sonunda Evita'nın heykeli dikildi. Tarih döngüsünü tamamlamıştı.
Heykelin Teknik Özellikleri ve Tasarımı
Anıt, Arjantinli sanatçı Ricardo Gianetti tarafından tasarlanmıştır. Granit bir kaide üzerine oturtulan bronz figürden oluşur; toplam yüksekliği yaklaşık 20 metreye ulaşır. Heykelin en dikkat çekici özelliği Evita'nın duruşudur: başı dik, adımı ileri, yalın ayak. Yalın ayak olmak bilinçli ve sembolik bir tercihtir. Tasarımcı bu ayrıntıyla Evita'nın "descamisados" yani gömleksizler, yoksullar, işçiler ile kurduğu derin bağı görsel dile dökmüştür. Heykelin zemini Latin haçı biçiminde düzenlenmiştir. Çevre yazıtlarda Evita'nın mirasını özetleyen sözler kazınmıştır: "Kadınların onurunu yüceltti, çocukları korudu, yaşlıları kolladı; tüm nişanları reddetti." Bu satırlar granit ve bronzun ötesinde her ziyaretçiyi bir an duraksatır.
Heykelin Tarihi: Onlarca Yıl Süren Bir Bekleyiş
Evita için büyük bir anıt fikri aslında 1951 yılına dayanır. Hayattayken bizzat devasa bir proje hazırlattı: 60 metrelik işçi figürü, 77 metrelik kaide, etrafı çeviren 16 mermer heykel. İtalyan heykeltıraş León Tomassi'ye maketler yaptırdı. Talimatı açıktı: "Dünyanın en büyüğü olacak." Fakat Eva 26 Temmuz 1952'de 33 yaşında hayatını kaybetti ve proje yarım kaldı. 1955 askeri darbesiyle Peronizm'in tüm izleri silinmeye çalışıldı. Onlarca yıl boyunca Buenos Aires'te Evita'yı hatırlatan resmi hiçbir yapı bulunmuyordu. 1986'da çıkarılan yasa anıtı zorunlu kıldı; 1997'de tasarım yarışması ilan edildi ve konum belirlendi. Cumhurbaşkanı Carlos Menem görevinin son günü olan 3 Aralık 1999'da henüz tamamlanmamış anıtı törenle açtı. Uzun bir tarihsel sessizlik nihayet sona ermişti.
Eva Peron Kimdir?
María Eva Duarte, 7 Mayıs 1919'da Buenos Aires eyaletinin küçük kasabası Los Toldos'ta doğdu. Gayrimeşru çocuk olarak dünyaya gelmek o dönem Arjantin'inde derin bir toplumsal damga taşımak demekti. Altı yaşında babasını kaybetti, aile yoksulluğa sürüklendi. On beş yaşında cebinde birkaç kuruşla Buenos Aires'e gitti; hedefi belliydi, aktris olmak istiyordu. Küçük tiyatro gruplarında başladı, radyo oyunlarına geçti. 1940'lara gelindiğinde ülkenin en çok kazanan radyo aktrislerinden biri haline gelmişti. 1944'teki San Juan depremi kaderini değiştirdi; afet yardım organizasyonunu yöneten Albay Juan Domingo Perón ile tanıştı. İkisi birlikte yaşamaya başladı. 1945'te Perón tutuklandığında Evita sendikalara koştu, mitingler düzenledi, halkı harekete geçirdi. 17 Ekim 1945'te 300.000'i aşkın işçi sokaklara döküldü, hükümet geri adım attı. Perón serbest bırakıldı, birkaç hafta sonra evlendiler. 1946'da Perón cumhurbaşkanlığını kazandı ve Evita First Lady oldu.
İktidar Yılları: Halkın Gerçek Sesi
Evita'nın resmi devlet unvanı yoktu ama ülkenin en etkin siyasi figürlerinden biriydi. Sendika müzakerelerini bizzat yürüttü, işçi ücretlerini yükseltti, çalışma koşullarını dönüştürdü. Kurduğu Eva Perón Vakfı aracılığıyla binlerce hastane, okul, yetimhane ve yaşlı bakımevi inşa etti. 1947'de kadınların oy hakkı için öncülük etti; Arjantin aynı yıl bu tarihi adımı attı. Her gün onu ziyaret eden yüzlerce yoksul insanı dinler, para verir, iş bulur, barınak sağlardı. Aristokrasi onu küçümsedi, sağ kanat nefret etti; ama halk onu neredeyse ilah gibi sevdi. Orta yol yoktu: Evita'yı ya severdiniz ya da nefret ederdiniz.
Hastalık, Ölüm ve Efsanenin Doğuşu
1950'den itibaren sağlığı bozulmaya başladı. Rahim kanseri teşhisi uzun süre halka açıklanmadı. Haziran 1952'deki cumhurbaşkanlığı geçit töreninde büyük bir kürk mantonun altında gizlenmiş metal ve alçı bir iskeletle ayakta durabildi, acı kesicilerin üçlü dozuyla kalabalığa el salladı. O sahne hem gücün hem de fanilikten gelen kırılganlığın eşsiz imgesi olarak tarihe geçti. 26 Temmuz 1952'de saat 20:25'te 33 yaşında hayatını kaybetti. Arjantin resmî yas ilan etti; cenaze kuyruğu günlerce sürdü, izdihamda insanlar hayatını kaybetti. Hiçbir ölüm bu topraklarda bu kadar büyük bir halk acısına yol açmamıştı.
Heykeli Ziyaret Etmek: Pratik Bilgiler
Evita Perón Heykeli yılın 365 günü açık ve ücretsiz ziyaret edilebilir. Palermo, Buenos Aires'in en canlı semtlerinden biridir; çevrede kafeler, restoranlar ve yeşil parklar boldur. 130 numaralı otobüs anıtın hemen yanından geçer. Metro ile gelecekseniz en yakın istasyon Scalabrini Ortiz'dir. Sabahın erken saatleri hem fotoğraf ışığı hem de sessizlik açısından en ideal vakittir. Aynı gün Recoleta Mezarlığı'ndaki Duarte aile kriptasını ve Palermo'daki Museo Evita'yı da ziyaret ederek Evita'nın izini adım adım takip edebilirsiniz.
Eklenme Tarihi:
